سيسيل جان ادموندز / بارون دوبد / ولادمير مينورسكى ( مترجم : اسكندر بهاروند و ليلى بختيارى )

31

دو سفرنامه درباره لرستان ( ورساله لرستان ولرها " مينورسكى " ) ( فارسى )

كرونى بوسيله واى - مر Y . Marr در كتاب P . 55 - 58 و Comptes Rendus De L , acad . De L , u . R . S . S ( ص 55 - 58 ) به چاپ رسيد 66 . بنا به روايت واى - مر تذكره شعراى بختيارى كه بوسيله عمان سامانى نوشته شده است در كتابخانه سردار فاتح موجود است . همچنين تذكره ديگرى بوسيله احمدى بختيارى نوشته شده است « * » . تاريخ در جنگ‌هائى كه در قرون اوليه هجرى ميان ايرانيان و اعراب رخ داد ، لرها مانند ساير طوايف فارس و خوزستان عليه اعراب وارد نبرد شدند و همبستگى خود را با سلسله‌هاى ايرانى مانند صفاريان ، آل‌بويه ، كاكويه و حسنويه كه در خوزستان ، اصفهان ، شيراز و همدان حكومت مىكردند مستحكم كردند . خلفاى عرب تصميم گرفتند كه شخصا در امور لرستان به خصوص لر كوچك دخالت كنند . در سال 323 هجرى سپاهيان آل‌بويه از لرستان يعنى از شوش ، شاپور خواست ( خرم‌آباد ) و كرج عبور كردند ، سكه‌هائى از آل‌بويه بدست آمده كه در ايذه ضرب شده است . از طرفى حسنويه كرد كه پايتخت آنها در سرماج ( جنوب بيستون ) قرار داشت نفوذ خود را تا دره كرخه گسترش داده بودند . در سال 400 هجرى ( برابر 1009 ميلادى ) خرم‌آباد را نيز محاصره كرده و جزء منطقه حكمرانى خود درآوردند . ( ر ك : ابن اثير قسمت نهم ص 89 ، - تجارب الامم جلد دوم ص 291 و جلد سوم ص 451 ) . در سال 434 هجرى ( 1042 ميلادى ) گرشاسب كاكويه بر خرم‌آباد تسلط داشت و وقتى تركان سلجوقى اين شهر را محاصره كردند در برابر آنها شجاعانه جنگيد . شاخه‌اى از اين خاندان بعدا در شمال لرستان مستقر شد چنان كه قبل از سال 499 هجرى ( 1105 ميلادى ) خانواده زنگى برسق در شاپور خواست ( خرم‌آباد ) مستقر شد . همچنين قبل از سال 549

--> * - اين تذكره كه عمان آن را مخزن الدرد ناميده در سال 1285 ه . تأليف شده است . قسمت‌هائى از آن به كوشش دبير اجلاس چالشترى در مجلهء ارمغان انتشار يافته و تقريبا همهء مطالب آن در كتاب تاريخچهء شعرا و عرفاى بختيارى تأليف ابو الفتح اوژن نقل شده است . ( مترجم )